o EMDR

Terapia psychologiczna EMDR (akronim z angielskiej nazwy Eye Movement Desensitization and Reprocessing) została opracowana pod koniec lat ’80 XX przez amerykańską psycholog Francine Shapiro, w celu przepracowania wspomnień urazowych i związanych z nimi objawów stresu. EMDR jest ośmiofazowym leczeniem psychologicznym złożonym ze standardowych protokołów i procedur mających zastosowanie zarówno u dorosłych, jak i u dzieci.
Osiem faz (wywiad od pacjenta, przygotowanie pacjenta, ocena pierwotnych aspektów wspomnienia, desensytyzacja wspomnienia urazowego, instalacja przekonania pozytywnego, skan ciała, zamknięcie i reewaluacja) oraz protokół w linii czasowej przeszłość – teraźniejszość – przyszłość, ułatwiają kompleksową ocenę obrazu wspomnienia urazowego, przygotowanie pacjenta i przetworzenie:
1) przeszłych wydarzeń, które stworzyły podstawę dla rozwinięcia się zaburzenia,
2) obecne niepokojące sytuacje
3) wyzwań lub możliwych przyszłych bodźców które mogłyby przyczynić się do wystąpienie objawów (F. Shapiro, 2001).

Gdy ocenia się pacjenta z tej perspektywy, poszukiwane są doświadczenia, które przyczyniły się do obecnego problemu danej osoby. Doświadczenia te mogą być poważnymi traumatycznymi zdarzeniami, takimi jak wypadek lub agresja, lub bardziej codziennymi sytuacjami, takimi jak relacje ze znaczącymi ludźmi w życiu. Te ostatnie doświadczenia mają związek z tak zwaną traumą interpersonalną, a także z koncepcją dysfunkcyjnego przywiązania.
Dowody naukowe na wpływ traumy dziecięcej na rozwój problemów medycznych i psychologicznych w czasie życia są na dzień dzisiejszy bardzo silne. W większości zaburzeń można dostrzec udział tych dysfunkcyjnych form uczenia się. To oczywiście nie wyklucza znaczenia innych wpływów, takich jak czynniki genetyczne, toksyczne lub społeczno-kulturowe. EMDR, podobnie jak inne terapie zorientowane na traumę, koncentruje swoją pracę na identyfikowaniu, uzyskiwaniu dostępu i przetwarzaniu tych doświadczeń, które są podstawą patologii i które nie zostały przetworzone.

Szczególną cechą tej techniki jest to, że jej teoretyczno-praktyczne połączenie różnych orientacji psychologicznych obejmuje bilateralną stymulację, w większości przypadków za pomocą poziomych, sakadycznych ruchów gałek ocznych, w celu odczulenia dyskomfortu spowodowanego traumatycznymi wspomnieniami i w konsekwencji uzyskania ponownego przetworzenia oraz ich integracji z normalnymi wspomnieniami biograficznymi pacjenta (F.Shapiro, 2001). Jest to nietypowy element procedur psychoterapeutycznych, który doprowadził do wątpliwości i pytań związanych z tą psychoterapią. Jednakże po licznych badaniach naukowych najnowsza metaanaliza (Lee i Cuijpers, 2013) stwierdza, że ruchy gałek ocznych wpływają na leczenie, i że efekt ten jest istotny. Używając terminologii statystycznej można określić wielkość efektu dla ruchów gałek ocznych jako dużą oraz istotną, gdy analizowane są tylko same ruchy, oraz umiarkowaną i istotną, jeśli uwzględniono ją w leczeniu klinicznym, na które może mieć wpływ wiele innych zmiennych. Dlatego też, na dzień dzisiejszy dowody naukowe potwierdzają rolę ruchów gałek ocznych w przetwarzaniu wspomnień i w leczeniu EMDR. Jedną z głównych zalet EMDR jest to, że zarówno jego standardowy protokół, jak i protokoły specyficzne do leczenia różnych problemów psychologicznych lub psychiatrycznych są dobrze znormalizowane i potwierdzone naukowo, co ułatwia zarówno jego kliniczne
zastosowanie, jak i badania naukowe (Novo i in., 2018).

Terapia EMDR od samego początku starała się oprzeć swoje procedury na badaniach.